قوانین برگزاری انتخابات مجلس
ساعت ۱٠:٠٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٦ اسفند ۱۳۸٦  کلمات کلیدی: انتخابات
ماده 7 ـ انتخابات به صورت مستقیم و عمومی و با رأی مخفی خواهد بود .

ماده 8 ـ انتخاب نماینده در مرحله اول منوط به کسب اکثریت حداقل یک چهارم کل آرا و در مرحله دوم و همچنین انتخابات میاندوره ای با کسب اکثریت نسبی به هر میزان است .
  • تبصره 1 ـ در صورتی که آرای دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشد ، ملاک انتخاب یک یا چند نفر از آنان ، قرعه می باشد که در جلسه مشترک هیأتهای اجرائی و نظارت مرکز حوزه انتخابیه انجام خواهد گرفت . نامزدهای مذکور و یا نمایندگان آنان می توانند در مراسم قرعه کشی حضور داشته باشند .
  • تبصره 2 ـ چنانچه انتخابات یک یا چند حوزه انتخابیه متوقف یا باطل گردد و یا اعتبارنامه منتخبین مورد تأیید مجلس واقع نشود ، وزارت کشور مکلف است با هماهنگی شورای نگهبان حداکثر ظرف مدت هفت ماه انتخابات مجدد را همزمان در حوزه های انتخابیه مذکور برگزار نـماید . مهلت هفت ماه ، از تاریخ تعیین وضعیت آخرین حوزه در بین حوزه های انتخابیه مورد نظر محاسبه می شود .

  • تبصره 3 ـ چنانچه به علت فوت ، استعفا و یا هر علت دیگر حوزه انتخابیه ای یک یا چند نماینده خود را از دست بدهد ، وزارت کشور مکلف است ظرف مدت هفت ماه پس از تاریخ اعلام آن توسـط مـجلس شورای اسلامی با هماهنگی شورای نگهبان انتخابات را در حوزه مربوطه برگزار نماید .
  • تبصره 4 ـ منتخبین حوزه های انتخابیه که اعتبارنامه آنان به علت عدم صلاحیت شخص در مجلس شورای اسلامی رد می شود نمی توانند در انتخابات همان دوره مجلس شورای اسلامی شرکت نمایند .
ماده 9 ـ چنانچه در مرحله اول برای یک یا چند نفر از داوطلبان اکثریت یک چهارم آرا حاصل نگردید ، انتخابات دو مرحله ای خواهد شد ، بدین معنی که از بین نامزدهایی که اکثریت یک چهارم آرا را در مرحله اول به دست نیاورده اند ، فقط به تعداد دو برابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی که بیشترین آرا را در مرحله اول داشته اند ، در انتخابات مرحله دوم شرکت می کنند و در صورتی که تعداد نامزدهای باقی مانده ، کمتر از دو برابر باشد ، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شرکت خواهند نمود .
  • تبصره 1 ـ اگر تعداد نامزدهای باقی مانده مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد ، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزدی که حداقل یک چهارم مجموع آرا را کسب کرده باشد به مجلس راه می یابد .
  • تبصره 2 ـ هیچ یک از داوطلبان نمایندگی نمی توانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد نمایند ، در غـیر ایـنصورت نامزدی آنها کلاَ باطل و از شرکت در انتخابات آن دوره مجلس محروم می گردند .
  • تبصره 3 ـ وزارت کـشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف یک ماه پس از اعلام نتیجه مرحله اول و تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان ، تعیین و اعلام خواهد نمود .
  • تبصره 4 ـ کلیه رأی دهندگان مرحله دوم منحصراَ در حوزه انتخابیه ای که در مرحله اول انتخابات رأی داده اند شرکت خواهند نمود و کسانی که در مرحله اول در هیچ یک از حوزه های انتخاباتی رأی نداده باشند در مرحله دوم انتخابات می توانند شرکت نمایند .
  • تبصره 5 ـ در انتخابات میاندوره ای حوزه های انتخابیه هر دوره مجلس ، کسانی حق رأی دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند و یا در هیچ یک از حوزه های انتخابیه شرکت نکرده و رأی نداده باشند .
ماده 10 ـ در هر مرحله انتخاباتی هر شخص واجد شرایط فقط می تواند یکبار با ارائه شناسنامه رأی دهد .
  • تبصره 1 ـ اخذ رأی در زندانها و پادگانها و بیمارستانها نیز فقط با ارائه شناسنامه می باشد .
  • تبصره 2 ـ شناسنامه رأی دهنده ممهور می گردد .
  • تبصره 3 ـ اخذ رأی در کلیه حوزه های انتخابیه کشور در یک روز انجام می شود و مدت آن حداقل ده ساعت است ، در صورت ضرورت قابل تمدید می باشد .
  • تبصره 4 ـ تشخیص ضـرورت و مدت تمدید اخذ رأی در یک حوزه یا سراسر کشور به عهده وزیر کشور است .
  • تبصره 5 ـ اخذ رأی باید در یکی از روزهای تعطیل رسمی باشد .
ماده 11 ـ کلیه وزارتخانه ها ، سازمانها و ادارات و نهادهای قانونی و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شهرداریها و مـؤسسات عمومی موظف اند حسب درخواست وزارت کشور ، استانداران ، فرمانداران ، بخشداران ، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختیار آنان قرار دهند . بدیهی است مدت همکاری کارکنان مذکور جزء ایام مأموریت نامبردگان محسوب خواهد شد .
  • تبصره 1 ـ در جهت اعمال نظارت بر انتخابات ، کلیه نهادها و ارگانهای فوق الذکر موظف اند حسب درخواسـت شـورای نگهـبان و هیأتهای منصوب از جانب آن ، کارکنان خود را در اختیار آنان قرار دهند و همچنین وزارت کشور ، استانداران ، فرمانداران و بخشداران موظف اند امکانات لازم را در اختیار آنان قرار دهند .
  • تبصره 2 ـ حق مأموریت کارکـنان مـذکـور از مـحل اعتبارات سازمان متبوع آنان تأمین و پرداخت می گردد .
ماده 12 ـ انتخابات اقلیتهای دینی زرتشتی ، کلیمی ، آشوری ، کلدانی و ارامنه شمال به مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری تهران و ارامنه جنوب به مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری اصفهان توسط فرمانداران و بخشدارانی که اقلیتهای مزبور در آن جا سکونت دارند انجام خواهد شد .

ماده 13 ـ در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات مجلس ، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد ، به دستور وزارت کشور ، یک شعبه ثبت نام و اخذ رأی با اعضای واحد و با صندوقهای مجزا برای هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد .

ماده 14 ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است علاوه بر تبیین جایگاه مجلس و وظایف نمایندگان برنامه های آموزش انتخاباتی را که وزارت کشور یا هیأت مرکزی نظارت منتخب شورای نگهبان ضروری تشخیص مـی دهـند و همچنین کلیه اعلامیه ها و اطلاعیه های مربوط به انتخابات را از شبکه سراسری یا محلی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش نماید .

ماده 15 ـ انتخابات مجلس در حوزه های انتخابیه ای که دچار حوادثی از قبیل سیل ، زلزله ، جنگ و غیره شوند ، با تشخیص و پیشنهاد وزارت کشور و موافقت شورای نگهبان در شهرهای محل استقرار مهاجرین و در صـورت امکان در حوزه های مذکور نیز برگزار خواهد گردید و مراتب به اطلاع عموم خواهد رسید .
  • تبصره ـ شعب ثبت نام و اخذ رأی مخصوص حوزه های انتخابیه مناطق مذکور ، در شهرستانهایی دائر می شود که حداقل دو هزار و پانصد مهاجر ناشی از وضعیت مزبور از آن حوزه انتخابیه ، در محدوده شهرستان مهاجر بوده و اسکان یافته باشند و امکان بازگشت به حوزه انتخابیه خود را نداشته باشند .
مـاده 16 ـ مأموران انتظامی در حدود قانون موظف به ایجاد نـظم و جـلوگیـری از هـرگونـه بـی نـظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوقها بوده و حق دخالت در امور اجرائی ونظارت را ندارند .
  • تبصره ـ در صورت نیاز نیروی انتظامی به نیروهای کمکی با تصویب مراجع ذی صلاح قانونی ، نیروهای نظامی با نیروی انتظامی همکاری می نمایند .
ماده 17 ـ محاکم صالحه قضایی موظف اند به تخلفات و جرائم انتخابات به صورت فوق العاده و خارج از نوبت رسیدگی نمایند .

ماده 18 ـ در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت حوزه انتخابیه مربوطه ، برگهای رأی باطل ولی جزء آرای مـأخوذه مـحسـوب شده و مراتب در صورت جلسه ، قید و آرای مذکور ضمیمه صورت جلسه خواهد شد :
   آرا ناخوانا باشد .
   آرایی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد .
   آرایی که کلاً حاوی اسامی غیر از نامزدهای تأیید شده باشد .
   آرایی که سفید به صندوق ریخته شده باشد .
  • تبصره ـ در حوزه هایی که تعداد نمایندگان مورد نیاز بیش از یک نفر باشد ، فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد شد .
ماده 19 ـ در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت حوزه انتخابیه مربوطه ، برگهای رأی باطل و جزء آرای مأخوذه محسوب نشده و مراتب در صورت جلسه قید و آرای مذکور ضمیمه صورت جلسه خواهد شد :
صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد .
   آرا زائد بر تعداد تعرفه باشد .
   آرای کسانی که به سن قانونی رأی نرسیده باشند .
   آرایی که با شناسنامه افراد فوت شده یا غیر ایرانی داده شده باشد .
   آرایـی که با تقلـب و تـزویـر ( در تعـرفه هـا ، آرا ، صورت جلسات ، شمارش ) به دست آمده باشد .
   آرایی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد .
   آرای تکراری .
   آرایی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند اخذ شده باشد .
   آرایی که فاقد مهر انتخاباتی باشد .
   آرایی که از طریق تهدید به دست آمده باشد .
   آرایی که روی ورقه ای غیر از برگ رأی نوشته شده باشد .
  • تبصره 1 ـ کل آرای مندرج در صورت جلسه ای که صندوق اخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگهای تعرفه باشد ، باطل و جزو آرای مأخوذه محسوب نخواهد شد .
  • تبصره 2 ـ آرای زائد مذکور در بند (2) به قید قرعه از کل برگهای رأی کسر می شود .
ماده 20 ـ در صورتی که در برگ رأی علاوه بر اسامی نامزدهای تأیید شده ، اسامی دیگری نوشته شده باشد ، برگ رأی باطل نبوده و فقط اسامی اضافی خوانده نمی شود .
  • تبصره 1 ـ در صورتی که نام یک داوطلب در برگه رأی مکرر نوشته شده باشد فقط یک رأی برای او محسوب می شود .
  • تبصره 2 ـ چنانچه آرای ریخته شده به صندوق به علت تشابه اسمی نامزدهای انتخاباتی به هیچ وجه قابل تشخیص و تفکیک نباشد به نسبت آرای نامزدهای دارای تشابه اسمی در آن صندوق میان آنان تقسیم می شود و در مورد رأی یا آرای باقی مانده غیر قابل تقسیم ، به حکم قرعه عمل خواهد شد .
  • تبصره 2 مکرر ـ به منظور تسهیل امر نظارت و حفظ آرای واقعی مردم و جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان نمایندگی ، چنانچه نامزدی در حوزه انتخابیه به تشخیص هیأت اجرائی یا نظارت برای عامه مردم ناشناخته و گمنام باشد ولی نام خانوادگی و یا نام و نام خانوادگی او مشابه نام خانوادگی یا نام و نام خانوادگی یکی ازداوطلـبان سـرشناس و معروف آن حوزه باشد ، باید مشخصه ای مانند شماره (کد) ، شغل ، محل سکونت ، نام پدر و غیره برای او تعیین و در آگهی انتشار اسامی نامزدهای انتخاباتی درج گردد . آرای فاقد آن مشخصه برای او منظور نخواهد شد .
    فرد مذکور می تواند در تبلیغات انتخاباتی خود مشخصه تعیین شده را قید نماید و چنانچه در ایام تبلیغات انتخاباتی اعلام انصراف نماید ، داوطلب همنام او می تواند قبل از روز انتخابات از طریق روزنامه و یا صدور اطلاعیه ادامه داوطلبی خود را برای رفع ابهام اعلام نماید .
  • تبصره 3 ـ در مواردی که دو انتخابات به طور همزمان انجام گیرد آرایی که اشتباهاً به صندوق دیگر ریخته شود با حضور ناظرین شورای نگهبان قبل از هر اقدامی به صندوق مربوطه انتقال داده شده و سپس وظیفه قانونی انجام می گیرد .
ماده 21 ـ در صورتی که اسامی نوشته شده بیش از تعداد لازم باشد ، اسامی اضافی از آخر ، خوانده نمی شود .

ماده 22 ـ قبل از شروع رأی گیری باید در حضور نمایندگان هیأت نظارت بر حوزه انتخابیه مربوط ، صندوقهای خالی ، بسته و ممهور به مهر هیأت نظارت حوزه انتخابیه گردد و در صورت جلسه ای که قبل از آغاز زمان انتخابات در محل اخذ رأی تنظیم می گردد ، نمایندگان هیأت نظارت بر حوزه انتخابیه مربوط ، تعداد صندوقها و خالی بودن آنها را گواهی نمایند و در صورتی که در جریان رأی گیری ، نیاز باشد که صندوقی را اضافه نمایند ، باید به همین ترتیب عمل نموده و صورت جلسه گردد .

ماده 23 ـ وزارت کشور موظف است در طول برگزاری انتخابات بـا توجه به وظایفی که به عهده دارد ، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع مردم برساند .

ماده 24 ـ فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه های انتخابیه موظف اند بلافاصله پس از خاتمه رأی گیری و شمارش آرا نتایج حاصله را با هیأتهای نظارت حوزه انتخابیه خود تطبیق داده و طی صورت جلسه ای به وزارت کشور و شورای نگهبان ارسال و سپس از رسانه های گروهی اعلام نمایند .

ماده 25 ـ وزارت کشور مأمور اجرای قانون انتخابات مجلس بوده و مسئول حسن جریان انتخابات است . بدین منظور می تواند مأمورینی جهت بازرسی و کنترل جریان انتخابات به حوزه های انتخابیه و شعب ثبت نام و اخذ رأی اعزام دارد .
  • تبصره ـ هیچ سازمان یا دستگاهی جز وزارت کشور و شورای نگهبان تحت عنوان اجرای قانون انـتخابـات یـا نـظارت ، مـجاز نیست در امر انتخابات دخالت کند و یا مأموران و بازرسانی اعزام نماید .
ماده 26 ـ پس از پایان انتـخابـات ، بـلافاصلـه صورت جلسـه نتیـجه انتخابات با امضای هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه و هیأت نظارت بر انتخابات حوزه مربوطه در پنج نسخه تهیه می شود که یک نسخه نزد هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه می مـاند و بـقیـه بـرای هیأت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت کشور ( دو نسخه ) و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال می شود