آبشار ويکتوريا
ساعت ۱٠:۱۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ آذر ۱۳۸٦  کلمات کلیدی:
آبشار ويكتوريا كه سر راه رودخانه زامبزي در مرز دو كشور آفريقايي زامبيا و زيمباوه قرار دارد، يكي از ديدني‌ترين آبشارهاي جهان است. اين آبشار عظيم كه 6/1 كيلومتر پهنا و 128 متر ارتفاع (دو برابر ارتفاع آبشار نياگارا) دارد، از سال 1989 به عنوان ميراث طبيعي مشترك زامبيا و زيمباوه در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده است.

آبشار ويكتوريا كه سر راه رودخانه زامبزي در مرز دو كشور آفريقايي زامبيا و زيمباوه قرار دارد، يكي از ديدني‌ترين آبشارهاي جهان است. اين آبشار عظيم كه 6/1 كيلومتر پهنا و 128 متر ارتفاع (دو برابر ارتفاع آبشار نياگارا) دارد، از سال 1989 به عنوان ميراث طبيعي مشترك زامبيا و زيمباوه در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده است.
ديويد ليوينگستون، كاشف اسكاتلندي، در سال 1855 از اين آبشار ديدن كرد و آن را به افتخار ملكه ويكتوريا، آبشار ويكتوريا نام نهاد. اما اين آبشار در زبان بوميان منطقه «موسي اوآ تونيا» خوانده مي‌شود كه به معني «مه خروشان» است. مه درخشاني كه بر اثر سقوط اين آبشار به وجود مي‌آيد، از فاصله چهل كيلومتري قابل رويت است.

كشف آبشار ويكتوريا
نخستين ساكنان نواحي اطرافِ آبشار، بوشمن‌هاي خويسان هستند كه از اواخر دوران پارينه‌سنگي در اين منطقه ساكن بودند. پس از خويسان‌ها اقوام ديگري نيز در اين منطقه سكونت گزيدند كه از جمله آن‌ها مي‌توان به اقوام توكاليا و ماكولولو اشاره كرد.
اما نخستين فرد اروپايي كه از آبشار ويكتوريا ديدن كرد، ديويد ليوينگستون بود كه در جريان سفر اكتشافي‌اش در طول رودخانه زامبزي، در 17 نوامبر 1855 به آن رسيد. ليوينگستون كه از نواحي بالا دست رود به آبشار رسيده بود، سپس با قايق به جزيره كوچكي در ميان رودخانه رفت كه اكنون به نام او خوانده مي‌شود.
ويژگي‌هاي طبيعي آبشار ويكتوريا
آبشار ويكتوريا تقريباً در ميانه راه رودخانه زامبزي ( به طول بيش از 2700 كيلومتر) قرار دارد. اين رود پيش از رسيدن به آبشار، مسافت قابل توجهي را بر بستري از سنگ‌هاي بازالت و در ميان دره‌هاي ايجادشده با تپه‌هاي ماسه‌سنگي طي مي‌كند.
در نقاطي از رودخانه كه عرض آن وسيع‌تر مي‌شود، جزيره‌هاي كوچك پوشيده از درختي در ميان آن به چشم مي‌خورند كه تعداد اين جزيره‌ها با نزديك شدن رودخانه به محل آبشار ويكتوريا افزايش پيدا مي‌كند.
آبشار ويكتوريا با سقوط رودخانه زامبزي درون دره‌ تنگ و باريكي به ارتفاع بيش از 120 متر شكل مي‌گيرد. جزيره‌هاي فراواني كه در محل تاج آبشار قرار دارند، باعث مي‌شوند تا آب رودخانه به شكل چند آبشار جداگانه درون اين دره سرازير شود.
ميزان دبي آب (حجم آب خروجي در ثانيه) آبشار ويكتوريا در فصول خشك و مرطوب سال تفاوت قابل ملاحظه‌اي دارد. در فصل مرطوب، ميزان دبي آب اين رودخانه در محل آبشار بالغ بر 9100 متر مكعب در ثانيه مي‌شود و با بالا آمدن سطح آب، جريان رودخانه به شكل يك آبشار يك پارچه به دره سقوط مي‌كند.
اما در فصول خشك سال، آبشار ويكتوريا به چند آبشار مجزا با حجم آب كم تغيير شكل مي‌دهد و ديگر خبري از مه و ذرات معلق ناشي از سقوط آب نيست، چنان كه ميزان كل دبي آب رودخانه به 350 متر مكعب در ثانيه مي‌رسد. سطح آب رودخانه در تنگه‌ زير آبشار هم در فصول خشك و مرطوب بالغ بر بيست متر تغيير مي‌كند.